1. Xây dựng hành lang pháp lý thử nghiệm nhằm khơi thông nguồn lực thể chế

Trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển mình mạnh mẽ, thể chế vẫn được cộng đồng doanh nghiệp nhận diện là rào cản lớn nhất cần phải tháo gỡ. Để đạt được vận tốc tăng trưởng hai con số như kỳ vọng, các doanh nhân tại diễn đàn khẳng định Việt Nam cần những “thanh ray thép” – biểu tượng của một hệ thống pháp lý minh bạch, sòng phẳng và nhất quán, giúp con tàu kinh tế vận hành an toàn và tốc độ.

Một trong những kiến nghị trọng tâm được đưa ra là việc thiết lập cơ chế "Sand-box" – hành lang pháp lý thử nghiệm thực thụ dành cho các ngành nghề mới và công nghệ đổi mới sáng tạo. Với thông điệp mạnh mẽ “đừng dùng tư duy của quá khứ để quản lý tương lai”, các doanh nghiệp mong muốn có một không gian pháp lý đủ an toàn để họ được phép “sai” trong quá trình thử nghiệm, đồng thời bảo vệ quyền lợi của những người tiên phong trước các rủi ro pháp lý chưa có tiền lệ.

Bên cạnh đó, yêu cầu cải cách thủ tục hành chính cũng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết, đặc biệt là việc số hóa hoàn toàn quy trình kiểm tra chuyên ngành. Việc đơn giản hóa các thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư, nhất là đối với các dự án sản xuất nằm ngoài khu công nghiệp, được xem là giải pháp then chốt để loại bỏ tình trạng trì trệ, giúp doanh nghiệp tránh được việc gián đoạn sản xuất và duy trì ổn định việc làm cho người lao động trong kỷ nguyên số.

2. Những rào cản trong tiếp cận nguồn vốn và quỹ đất nhìn từ thực tiễn pháp lý

Hiện nay, dòng vốn và tư liệu sản xuất đang gặp những nút thắt lớn về thực thi pháp lý. Trong đó, nhóm SME chịu áp lực nặng nề khi thích ứng với chính sách thuế mới và hóa đơn điện tử trong điều kiện nguồn lực quản trị hạn chế, còn các startup lại thiếu điểm tựa pháp lý và rất khó tiếp cận vốn vay ở giai đoạn sơ khởi.

Về vấn đề đất đai, thực trạng quỹ đất sạch chưa được chuẩn bị trước cùng công tác giải phóng mặt bằng kéo dài đang là trở ngại lớn. Điều này khiến nhiều dự án trọng điểm về logistics và công nghiệp rơi vào trạng thái chưa “sẵn sàng đầu tư”, gây lãng phí cơ hội và làm chậm đà phát triển của doanh nghiệp.

Để thúc đẩy lộ trình bền vững, cộng đồng doanh nghiệp kiến nghị Ngân hàng Nhà nước thiết kế riêng các gói tín dụng ưu đãi với mức lãi suất giảm từ 2-3%. Nguồn vốn này cần được ưu tiên dành riêng cho các dự án xây dựng nhà máy xanh và các công trình đạt tiêu chuẩn bền vững để khuyến khích doanh nghiệp chuyển đổi xanh.

3. Hợp lực Công - Tư (PPP) trong phát triển hạ tầng

Để giải quyết bài toán hạ tầng và logistics, sự tham gia của khối tư nhân được xác định là yêu cầu bắt buộc. Tuy nhiên, các đại biểu tại diễn đàn chỉ ra rằng cơ chế chia sẻ rủi ro trong các dự án đối tác công tư (PPP) hiện nay vẫn chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút các nhà đầu tư tham gia mạnh mẽ vào lĩnh vực này.

Về hạ tầng logistics, Việt Nam hiện đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt trầm trọng các trung tâm logistics quy mô lớn. Bên cạnh đó, sự thiếu kết nối đồng bộ giữa các phương thức vận tải khác nhau cũng đang tạo ra những rào cản lớn, làm tăng chi phí và giảm hiệu quả lưu thông hàng hóa của doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực đầu tư công và xây dựng, tình trạng giải ngân chậm cùng sự biến động thất thường của giá nguyên vật liệu đang đẩy nhiều nhà thầu vào nguy cơ thua lỗ nặng nề. Vấn đề này trở nên đặc biệt nghiêm trọng đối với các hợp đồng trọn gói, vốn không có cơ chế điều chỉnh giá linh hoạt theo thực tế thị trường, gây khó khăn cho việc duy trì và hoàn thành dự án.

4. Nâng cao năng lực cạnh tranh và Chuỗi giá trị

Sự liên kết giữa các doanh nghiệp nội địa với những tập đoàn lớn, cũng như sự gắn kết giữa sản xuất và thị trường hiện vẫn còn lỏng lẻo, gây cản trở việc nâng cao năng lực cạnh tranh. Thực trạng này cho thấy mối quan hệ tương hỗ giữa các thành phần kinh tế chưa đạt được hiệu quả như mong đợi để tạo ra một chuỗi giá trị bền vững.

Trong lĩnh vực nông nghiệp và du lịch, các sản phẩm OCOP dù đã đạt tiêu chuẩn chất lượng nhưng vẫn đang loay hoay tìm kiếm đầu ra ổn định và bị phụ thuộc quá nhiều vào thương lái. Bên cạnh đó, hoạt động du lịch hiện vẫn mang tính mùa vụ cao, dẫn đến những khó khăn lớn cho doanh nghiệp trong việc duy trì và phát triển đội ngũ nhân sự chất lượng cao.

Đối với mục tiêu tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu, hiện đang tồn tại một khoảng cách lớn về tiêu chuẩn giữa doanh nghiệp địa phương và yêu cầu khắt khe của các tập đoàn đa quốc gia. Để tháo gỡ, cộng đồng doanh nghiệp bày tỏ mong muốn có một cơ chế đào tạo theo hình thức “đặt hàng” và các chương trình hỗ trợ kỹ thuật cụ thể nhằm thu hẹp khoảng cách này, giúp doanh nghiệp trong nước hội nhập sâu hơn.

5. Tầm nhìn chiến lược cho giai đoạn mới

Tại các phiên đối thoại vừa qua, lãnh đạo các địa phương đã đưa ra cam kết mạnh mẽ trong việc đồng hành cùng khu vực kinh tế tư nhân, đồng thời khẳng định sẽ lấy sự phát triển của doanh nghiệp làm thước đo cao nhất cho hiệu quả điều hành của chính quyền. Mọi kiến nghị và sáng kiến từ thực tiễn cơ sở sẽ được tổng hợp một cách hệ thống để chuyển hóa thành các đề xuất chính sách tầm quốc gia, chuẩn bị trình lên Chính phủ cùng các bộ, ngành tại phiên đối thoại cấp cao VPSF 2026 sắp tới.

Trên tinh thần của Nghị quyết 68-NQ/TW, kinh tế tư nhân hiện nay không chỉ dừng lại ở vai trò là động lực quan trọng mà phải vươn lên trở thành lực lượng tiên phong trong đổi mới sáng tạo và làm chủ công nghệ. Đây được xem là nhiệm vụ chiến lược để cộng đồng doanh nghiệp cùng đất nước hiện thực hóa tầm nhìn tự cường, sẵn sàng bước vào kỷ nguyên vươn mình thịnh vượng của dân tộc.

Kết luận: Những vấn đề cốt lõi được nhận diện qua các phiên đối thoại địa phương không chỉ là tiếng nói từ thực tiễn của cộng đồng doanh nhân, mà còn là cơ sở dữ liệu quan trọng để hình thành các đột phá về chính sách. Việc tháo gỡ những "nút thắt" về thể chế, khơi thông nguồn lực tài chính và thúc đẩy hợp lực công - tư sẽ là điều kiện tiên quyết để giải phóng tiềm năng của khu vực kinh tế tư nhân.

Với sự đồng hành quyết liệt từ chính quyền và tinh thần chủ động "đồng kiến tạo" của doanh nghiệp, Diễn đàn VPSF 2026 được kỳ vọng sẽ trở thành đòn bẩy đưa con tàu kinh tế Việt Nam đạt được những vận tốc mới. Khi những rào cản được dỡ bỏ và các hành lang pháp lý được khai thông, kinh tế tư nhân chắc chắn sẽ hoàn thành sứ mệnh là lực lượng tiên phong, cùng đất nước chinh phục những mục tiêu tăng trưởng hai con số và khẳng định vị thế tự cường trong giai đoạn phát triển mới.